Condensator – Dynamisch

Eenvoudig gezegd komt het er bij een condensatormicrofoon op neer dat de geluidsgolven slechts een zeer dun en licht membraan in beweging hoeven te brengen. Door het uiterst geringe gewicht kunnen daarom zelfs de meest ingewikkelde geluidstrillingen zonder moeite gevolgd worden. Een condensatormicrofoon is dus bij uitstek geschikt voor een zo natuurlijk mogelijke weergave.

• Hoge gevoeligheid,
• Minder geschikt voor zeer hoge luchtvochtigheid (behalve HF -  condensatormicrofoon),
• Minder goed bestand tegen ruw gebruik,
• Kunnen ook heel klein gemaakt worden (clipmicrofoon)

Bij dynamische microfoons moeten de geluidsgolven niet alleen het membraan, maar ook een daaraan bevestigd spoeltje in beweging brengen. Door het grotere gewicht is het voor het membraan moeilijker om bij impulsrijke signalen de geluidsgolven exact te volgen. Ze halen dus doorgaans niet de transparantie van condensatormicrofoons, maar beschikken wel weer over andere sterke eigenschappen

• Meestal zeer robuust,
• Kunnen een zeer hoge geluidsdruk aan,
• Beter bestand tegen vocht.
• Lage gevoeligheid (dus veel versterking in de microfoonversterker nodig)

Rondom of richtingsgevoelig

Bij rondomgevoelige microfoons kunnen de geluidsgolven alleen de voorkant van het microfoonkapsel (membraan) bereiken. Anders gezegd: een rondomgevoelige microfoon reageert alleen op geluidsdruk.

Eigenschappen:

• Redelijk ongevoelig voor wind – en contactgeluiden,
• Weergave onafhankelijk van de bespreekafstand,
• Omgevingsgeluiden worden mee opgenomen.

Bij alle richtingsgevoelige microfoons zullen de geluidsgolven naast de voorkant – ook voor een deel de achterkant van het microfoonkapsel (membraan) kunnen bereiken. Ander gezegd: een richtingsgevoelige microfoon reageert voor een deel ( of soms helemaal) op het geluidsdrukverschil tussen voorkant en achterkant van het kapsel.

Eigenschappen:

• Gevoeliger voor wind en contactgeluiden,
• Nabijheidseffect (ook wel proximity effect) : bij alle richtingsgevoelige microfoons neemt bij dichtbij gebruik de weergave van lage frequenties in verhouding toe,
• Afhankelijk van de richtwerking worden omgevingsgeluiden onderdrukt.

Reportagemicrofoons

Als reportage microfoon zal meestal een rondomgevoelig, dynamisch type worden gebruikt. Rondomgevoelig omdat deze types dus minder last hebben van wind – en contactgeluiden, en dynamisch omdat deze meestal robuuster zijn en geen last hebben van een hoge relatieve luchtvochtigheid. Bij interviews voorkomt de rondomgevoeligheid bovendien niveauverschillen bij het niet goed richten van de microfoon en bij verschillende bespreekafstanden blijft ook de verhouding “laag” in het signaal gelijk.

Microfoons voor studio/spreekcel (dynamisch)

In situaties, waar het omgevingsgeluid zoveel mogelijk onderdrukt dient te worden, worden voornamelijk richtingsgevoelige microfoons ingezet. Zoals boven al vermeld hebben alle richtingsgevoelige microfoons “last” van het nabijheideffect: bij bespreking zeer dichtbij worden de lage tonen in verhouding meer versterkt. Veel fabrikanten houden hier bij de ontwikkeling al rekening mee en corrigeren deze microfoon zo, dat pas bij nabespreking een natuurlijke weergave wordt bereikt. Wordt zo’n microfoon dan toch op afstand gebruikt dan zal deze behoorlijk dun klinken, aangezien het laag dan ontbreekt. Een zangmicrofoon die dus specifiek ontwikkeld is voor gebruik op zeer korte afstand (lipcontact) zal dus minder goed inzetbaar zijn voor gasten in de studio die deze microfoon op bv. 70 cm afstand of meer gaan gebruiken. Er zijn ook fabrikanten die de microfoon van een enkelvoudig of meervoudig laagfilter voorzien, zodat ze aan twee of meerdere bespreekafstanden zijn aan te passen (bv. Shure SM7B, Sennheiser MD 441 en MD 421, om maar enkele dynamische types te noemen). Ook dient hier nog vermeld te worden dat sommige presentatoren het nabijheideffect juist gebruiken om een wat vollere, warme stem te verkrijgen…

Een richtingsgevoelige microfoon is van nature uit gevoelig voor contactgeluiden. Fabrikanten besteden veel aandacht aan de ophanging van het microfoonkapsel om deze effecten zo klein mogelijk te houden. Hier onderscheiden zich dan ook duidelijk de zeer goedkope microfoons van diegene in een hogere prijsklasse. Dit effect is eenvoudig zelf te testen door voorzichtig op de behuizing van de microfoon te tikken en te luisteren hoe sterk deze signalen worden weergegeven.

Microfoons voor studio/spreekcel (condensator)

Meestal worden condensatormicrofoons daar ingezet, waar men streeft naar een zo natuurlijk mogelijke transparante weergave. Ook hier kennen de richtingsgevoelige types het nabijheideffect, maar ze worden meestal door de fabrikanten niet gecorrigeerd voor gebruik op zeer korte afstand. Dat houdt de microfoon multifunctioneel inzetbaar. Alleen specifiek voor presentatie ontwikkelde condensatormicrofoons zoals de Neumann BCM104 kennen dit soort optimalisaties wel. Op vele condensatormicrofoons is overigens wel een laag-af filter te vinden waarmee voor dichtbij gebruik gecorrigeerd kan worden. Door de wat hogere plopgevoeligiheid van richtingsgevoelige condensatormicrofoons wordt er vaak een klein schermpje van zeer open stof voorgeplaatst (voicescreen of plopstopper), die de luchtverplaatsing bij “p”en “b”-klanken tegenhoudt, zonder het geluid zelf aan te tasten. Bij de Neumann BCM104 is er in de microfoon zelf al een klein akoestisch transparant schermpje voor het kapsel aangebracht.
Net als bij dynamische microfoons wordt door fabrikanten soms ook aan een vorm van “soundprocessing” gedaan. Voor een betere spraakverstaanbaarheid, of een zeer heldere weergave wordt het frequentiegebeid tussen bv. de 2 en 5 kHz vaak bewust iets versterkt weergegeven.

Microfoons op portable recorders

Tegenwoordig komen er praktisch elke maand wel nieuwe, uiterst compacte portable digitale recorders op de markt waarvan de meeste ook over ingebouwde microfoons beschikken. Omdat (goede) dynamische richtmicrofoons meestal niet zo klein te maken zijn treffen we hier bijna uitsluitend condensator of electret types aan. De spanningsafgifte van deze microfoons is vaak aanzienlijk waardoor aan de ingebouwde microfoon voorversterker minder hoge eisen gesteld hoeven te worden. Daarin schuilt ook meteen een gevaar: veel journalisten willen “in het veld” vaak toch nog graag met een losse dynamische reportermicrofoon werken. Doordat dit type een lage gevoeligheid heeft moet de gain van de ingebouwde microfoonversterker veel verder opengedraaid worden. Bij de meeste microfoonversterkers die in de compacte recorders geïntegreerd zijn zul je dan wat ruis kunnen horen, ook al neem je digitaal op.
Het is dus van belang om bij de externe (dynamische) reportermicrofoon, naast een goede klank ook te letten op een type met een relatief hoge output waarbij bijvoorbeeld gebruik wordt gemaakt van krachtige neodymium magneetmaterialen.